135mm Blog

Recente foto's met leuke verhalen, weetjes en anektdotes

Photo goes film – 2

Dit artikel werd geschreven door Roeland op Sunday, 27 November, 2011

Wat hebben we deze week op school geleerd? Je komt het hier te weten. Heb je geen idee waar dit over gaat, dan kijk je best even naar de inleiding en het eerste deel van mijn ervaringen als “filmstudent”. Geen tijd te verliezen, hier gaan we weer!

Het vermoeden dat ik vorige week al neerschreef werd bevestigd: haast en spoed zijn zelden goed, en dus ook niet met een camera op je schouder (of liever: op het statief). Ik denk dat mijn medecursisten kunnen beamen dat het zeker de moeite loont om goed te communiceren met de rest van de ploeg en om de tijd te nemen om je shots wat voor te bereiden. Het feit dat je een camerabeweging enkele keren inoefent voor je “op het knopje duwt” zie je echt wel in het eindresultaat. Persoonlijk blijf ik het moeilijk vinden om “iets creatiefs” te maken in een lege ruimte waar een flesje water of een paar statieven de enige attributen zijn. Maar als ik zie dat anderen er wel in slagen, dan is dat zeker een motivatie voor mij om de volgende keer nog harder te proberen. Mijn persoonlijke uitdaging met andere woorden.

En dat is heus niet het enige waar ik mee worstel. De complexiteit van het materiaal maakt het zeker niet makkelijker. Toegegeven, een professioneel fototoestel en de vaak onontbeerlijke flitsapparatuur zal voor leken ook een hele uitdaging zijn, maar dat video / film nog veel “materiaal-intensiever” is heb ik intussen al meerdere keren laten weten. En omdat ik zelf, euh, niet altijd de snelste leerling ben, zou ik maar wat graag thuis aan de slag kunnen. Jammer genoeg heb ik niet meteen verschillende (tien)duizenden euro’s te veel, dus een Arri Alexa, Red Epic of Sony F3 zitten er niet meteen in. Maar meer dan eens besef ik dat de beperkingen liggen bij de man achter de camera en niet de camera zelf, net zoals bij fotografie trouwens. Daarom zal mijn materiaalkeuze dan ook eerder liggen aan het budgetvriendelijkere eind van het spectrum.

En dat aan die materiaalkeuze al menige uren breinbreken en netsurfen vooraf gegaan zijn kan ik jullie verzekeren. Maar niet geheel zonder resultaat. U weze gewaarschuwd, we gaan de nerdy toer op, dus verder lezen geheel op eigen risico, u heeft wellicht andere, boeiendere dingen te doen. Materiaalkeuze dus, voor zover die al vast ligt tenminste.

Eén ding waar ik als fotograaf wel aan gewoon ben, is materiaal kiezen op basis van de veelzijdigheid ervan. Studioflitsers moeten even vlot mee kunnen op locatie, reflectieschermen moeten ook dienst kunnen doen als diffusers, bijzettafeltjes als setdecoratie, ga zo maar door… Als ik dus centen investeer in een “filmcamera”, dan moet die ook op één of andere manier nuttig zijn voor mij als fotograaf. Want voor alle duidelijkheid: vooralsnog heb ik geen enkele professionele (lees: financiële) bijbedoeling met het videogebeuren. Vanuit dat uitgangspunt ben ik dan ook eerder geneigd om te kiezen voor een nieuwe DSLR (Digital Single Lens Reflex, kortwet “fototoestel”) met de mogelijkheid om te filmen. Ook de moderne reflexcamera’s zijn namelijk uitgerust met een filmfunctie. En waar dat in een beginstadium nog nauwelijks meer was dan een gimmick, is die functie tegenwoordig echt volwassen geworden: full HD (1080 x 1920 pixels) aan 24 frames per seconde is de norm geworden. Maar wat zijn nu exact de voor- en nadelen van “filmen met de DSLR”? Bij deze mijn bevindingen.

Het grootste voordeel van een reflexcamera ten opzichte van een “klassieke” videocamera, is de grootte van de beeldsensor. In de gedraaide filmpjes uit zich dat op twee manieren. Eerst en vooral resulteert de grote sensor in een veel kleinere scherptediepte. In mensentaal: je bent veel beter in staat om je onderwerp scherp af te beelden terwijl de voor- en achtergrond mooi onscherp blijven. Net deze eigenschap vind je verder enkel terug in de grote, professionele en dus dure filmcamera’s, en minder snel in de niet iets meer betaalbare camcorders. En net de mooie, filmische look door de kleinere scherptediepte interesseert me.

Maar de grote beeldsensor heeft nog een ander, minder gekend voordeel. De sensor is namelijk ook veel lichtgevoeliger. De grote sensor telt weliswaar meer beeldpunten (een foto is tegenwoordig heel wat groter dan de 2 megapixels van een full HD videobeeld van 1080 bij 1920 pixels), maar toch zijn de afzonderlijke beeldpunten op een (full frame) fotosensor heel wat groter dan de broertjes op de doorsnee filmcamera. En grotere beeldpunten betekent per definitie ook gevoeligere beeldpunten. Anders gezegd: je hebt veel minder licht nodig om met een DSLR te filmen, wat uiteraard betekent dat je ook minder (duur) lichtmateriaal zal nodig hebben. Voor de moderne fotocamera met filmfunctie, is, afhankelijk van het gebruikte objectief weliswaar, het licht van een iPhone of zaklamp al genoeg voor een acceptabel videobeeld. Voor zover ik weet is ook dat iets wat niet voor elke doorsnee (en dus betaalbare) videocamera geldt.

Laatste voordeel van DSLR-video is iets meer voor de hand liggend: de prijs. Zeker voor mij als fotograaf, met een heel arsenaal aan objectieven, geheugenkaartjes, harde schijven,… betekent het een relatief kleine investering om ook met film te kunnen experimenteren. In mijn persoonlijk geval zou het betekenen dat de nieuwe camera (mijn huidige D3 heeft geen filmfunctie) ook dienst kan doen als back-up / tweede fotocamera. Momenteel gebruik ik nog de Fuji S5 als back-up (onder andere), maar die gaat jammer genoeg ook niet eeuwig mee, dus vervanging dringt zich langzaam op. Als ik dus een nieuwe back-up kan aankopen die ook nog eens als filmcamera dienst doet, dan is dit een verantwoorde en relatief beperkte kost.

Maar jammer genoeg zijn er wel enkele addertjes onder het gras. De nadelen dus. Eerst en vooral blijft het niet bij de camera alleen. Een goed statief is voor film onontbeerlijk. Nu heb ik wel een meer dan deftig fotostatief, maar een videostatief is nu eenmaal helemaal iets anders: de statiefkop moet aangepast zijn om vloeiende bewegingen te maken en perfect regelbaar zijn. Een statiefkop voor fotogebruik is wat dat betreft helemaal anders, want het enige dat in essentie telt is dat de camera perfect stil staat. Hoe hij in die positie komt maakt niet uit. Een mooie, vloeiende pan of tilt zijn dan ook uitgesloten met een fotostatief. En jammer genoeg is het statief niet het enige pijnpunt. Zo wordt bijvoorbeeld ook de zoeker van je reflexcamera onbruikbaar als je ermee gaat filmen. En omdat het LCD-schermpje virtueel onbruikbaar is om de scherpte op te beoordelen, is ook een externe monitor een nodige extra. Vergeet namelijk niet dat de autofocus van die fotocamera meestal onbruikbaar is voor het maken van een filmpje. En zo zijn er nog wel wat dingen. Kortom: in de praktijk zal een reflexcamera enigszins “gepimpt” moeten worden om hem ook als filmcamera te gebruiken. En jawel hoor: ook die accessoires kosten centen.

Kortom: “ellek voordeel hep ze nadeel”. Afwegen dus. Maar ondanks de nadelen is voor mij de kogel door de kerk en kies ik vrijwel zeker voor DSLR-video. Daarnaast is materiaal huren steeds een optie, moest voor een bepaalde reportage of film de beperking toch te groot zijn. Maar dan blijft enkel nog de vraag: welke DSLR? Als fotograaf werk ik al jaren, en nog steeds tot grote tevredenheid, met Nikon-materiaal. Jammer genoeg heb ik de indruk dat Nikon op filmvlak toch achterop blijft vergeleken met Canon. Zo heeft Nikon op dit moment geen camera met full frame sensor die ook de mogelijkheid heeft om full HD filmpjes te maken, wat toch jammer is. Verder zijn er nog heel wat beperkingen in de beschikbare opties, waardoor de D7000 op dit moment de meest aanlokkelijke optie is in het Nikon-kamp. Uiteraard doen er geruchten de ronde over nakende opvolging, maar de vraag is: wacht je op die geruchten of niet? Het zinnetje “er is iets beter op komst” zal altijd gelden, dat is nu eenmaal het nadeel van de snelle digitale evolutie.

Nog een nachtje over slapen dus. Uiteraard zijn alle suggesties en bemerkingen van harte welkom!

Roeland

1