135mm Blog

Recente foto's met leuke verhalen, weetjes en anektdotes

Per uur

Dit artikel werd geschreven door Roeland op Wednesday, 10 August, 2011

iPhone rekenmachine

Op woensdag mag het altijd ietsje meer zijn. Niet enkel een kiekje hier of daar, maar een echt artikel met echte inhoud. Eender welke inhoud. Dat die inhoud bij een fotograaf gaat over fotografie mag geen verrassing zijn. Vandaag is dan ook geen uitzondering daarop, hoewel we weer de algemenere toer op gaan. Geen foto-tips vandaag dus, maar mijn mening en visie over: uurloon. Trouwens, alles wat ik hier op deze blog publiceer is louter mijn mening, ik veroordeel geen enkele andere werkwijze of collega die het anders doet of ziet… Hoewel ik het op deze blog al eerder gehad heb over dit onderwerp, toch nog even mijn inzichten op een rijtje.

Om te beginnen en voor de duidelijkheid: ik haat uurlonen met elke vezel van mijn (steeds meer wegende) lichaam. Toegegeven, sommige dingen, zoals een reportage van een event, kan je haast niet anders dan “per uur” rekenen. De prijs is recht evenredig met het aantal uren werk en, wat veel belangrijker is, het aantal gepresteerde uren is heel duidelijk voor de klant. De fotograaf was aanwezig van X uur to Y uur, eventuele extra verplaatsingskost of prijs voor nabewerking erbij en de kans op misverstanden is relatief klein.

Anders zit het echter bij opdrachten zoals productfotografie bijvoorbeeld. Wat voor een klant een “snelle foto” lijkt van een bepaald product, is in de praktijk vaak het resultaat van urenlang werk: voorbereiding, opstellen van flitsapparatuur en achtergrond, attributen, het product monteren op een set, retouche van de beelden achteraf… Als dit alles dan ook nog gebeurt in een studio zonder dat de klant aanwezig is, dan zorgt dat in veel gevallen voor (meestal onaangename) verrassingen. En hoewel werken op basis van een goed, wederzijds vertrouwen heel belangrijk is, moet je het vertrouwen van een klant nu ook niet te vanzelfsprekend vinden. In dat opzicht gebruik ik meestal het ietwat oubollige en afgezaagde motto “aan jezelf ken je de hele wereld” als leidraad.

Een voorbeeld, dat ik hier al vaker aanhaalde, als illustratie. Bij een recente verbouwing aan ons interieur hadden we een aannemer nodig voor wat aanpassingen aan de ruwbouw van onze woonkamer. Eén van de items op de offerte was het “afwerken en herstellen van pleisterwerken”. Dit zou in onderaanneming gebeuren en werd kortweg geschat op “45 euro per uur”. De stukadoor in kwestie kwam kijken en beweerde “dat zo een klein werkje makkelijk kan gedaan worden door één iemand die enkele uurtjes van op een nabijgelegen werf naar ons gestuurd zou worden”. Akkoord dus. Achteraf werden die pleisterwerken gefactureerd voor maar liefst 1600€! Dit kwam overeen met 26 werkuren. Er werden (volgens hen) 13 uren gepresteerd met twee personen. Dat ook de verplaatsingen werden gerekend per gans uur, dat er twee werkmensen zouden komen in plaats van één, en dat ze ook nog grofweg hun werkuren met meer dan de helft overdrijven werd uiteraard nooit afgesproken. De twee stukadoors in kwestie namen uitgebreide lunchpauzes, kwamen te laat toe en vertrokken te vroeg,… Kortom: er werd zwaar misbruik gemaakt van een heel onduidelijke offerte.

Onze reactie was, naast het succesvol inschakelen van een advokaat, uiteraard eenvoudig: nooit nog in zee met die aannemer en iedereen mag het weten! En net dat soort van ervaringen probeer ik ten goede te gebruiken in mijn eigen zaak. En dus zeg ik: nooit nog een offerte op basis van een uurloon, zelfs niet onder de nodige voorwaarden.

Niet dat de klant er niet om vraagt, integendeel. Meer dan de helft van alle prijsaanvragen (door bedrijven bedoel ik dan) die ik krijg, omvatten op één of andere manier de vraag: “Hoeveel bedraagt uw uurloon”. En dat begrijp ik volkomen, want ze willen uiteraard op een duidelijke manier verschillende voorstellen kunnen vergelijken. Hoe ze dat in de praktijk doen kan ik me niet echt voorstellen. Want een offerte op basis van een uurloon bevat, als alles goed is, heel wat opmerkingen en voorwaarden, zeker als het gaat om grotere projecten. “X en Y is wel inbegrepen, Z is niet inbegrepen, meerprijs voor A is zoveel, tarief voor B is zoveel…”. Vergelijken van dergelijke offertes is om te beginnen enkel mogelijk als fotografen / stukadoors / aannemers / … zo eerlijk zijn om alle extra’s en voorwaarden ook correct en duidelijk te vermelden, wat in de praktijk jammer genoeg niet altijd het geval is zo blijkt.

Hoe doe ik het dan wel? Op basis van een totaalprijs per project. Is dat per definitie makkelijker? Nee, zelfs in tegendeel. Om een correcte prijs te berekenen, heb je alle info nodig over het project: waar moet ik naartoe, hoeveel producten / realisaties / werven / … moeten gefotografeerd worden, wat wil de klant doen met de beelden,… Om mijn exacte kostprijs te berekenen heb ik dus heel wat info nodig. Toegegeven dus: het zou voor mij veel makkelijker zijn om elke vraag te beantwoorden met “zo veel per uur” zonder meer. Laat de klant maar uitzoeken hoeveel dat in het totaal gaat worden. Hoewel het absurd klinkt, toch vind je in eender welke sector nog leveranciers of dienstverleners die op die manier te werk gaan. De bouwsector is vaak een alombekend voorbeeld (wat ik hoger bewees). En hoe absurd een concreet geval ook mag lijken, toch blijven we met zijn allen dit vaak tolereren. We morren en klagen wat, maar uiteindelijk betalen we braaf het factuur. “Je kan daar toch niks aan doen”.

Kortom: omdat ik zelf als klant duidelijkheid verwacht als ik een project uitbesteed of aankoop verricht, vind ik het niet meer dan vanzelfsprekend dat ook mijn klanten dat verwachten, of het nu gaat over particulieren voor een portretshoot of bedrijven voor groot project. Wil dat zeggen dat offerteprijs en factuurprijs per definitie identiek zijn? Hoewel ik daar naar streef, is dat in de praktijk zelden mogelijk. Sommige dingen kan je nu eenmaal niet op voorhand inschatten, maar net die dingen zet je dan ook duidelijk in een offerte. Als de klant bijvoorbeeld tijdens de shoot nog “snel wat andere producten wil laten mee fotograferen”, “toch liefst gebruiksrechten wil voor een grotere oplage”,… dan zijn dat uiteraard meerprijzen die niet voorzien werden en die het factuur doen stijgen. In die gevallen is een duidelijke en eerlijke communicatie belangrijk. Maar ook eenvoudige dingen kunnen in die gevallen problemen vermijden. Ook al werk ik met totaalprijzen, toch zorg ik dat mijn offertes voldoende gedetailleerd zijn om de klant voldoende inzicht te geven. Auteursrechten worden apart vermeld, prijs voor nabewerking, verplaatsingskosten,…

Veel woorden en uitleg dus om enkel te zeggen: in veel sectoren, en ook in de creatieve sector (en de bouwsector gniffel gniffel) denk ik, is vaak wel wat nood aan een mentaliteitswijziging op dit vlak. Dat dat moeite kost, risico’s inhoudt en tijd vraagt is duidelijk, maar op langere termijn is iedereen er mee gediend, daar ben ik van overtuigd.

Zoals altijd sta ik open voor andere inzichten en opmerkingen!

Roeland

0
Reacties afgesloten