135mm Blog

Recente foto's met leuke verhalen, weetjes en anektdotes

Kalibratie met de XRite Colormunki

Dit artikel werd geschreven door Roeland op Friday, 8 April, 2011

I1 Display 2 klaar voor de vuilbak

Onlangs schreef ik dit artikel over het kalibreren van een beeldscherm. Wat ik niet schreef, omdat het niet relevant was voor het artikel in kwestie, is dat ik last had van een lichte magentazweem in mijn beelschermen. Na veel heen en weer gemail en lange zoektochten op www.internet.com (ook wel “tinternet” genoemd), werd door de Xrite Support (na het testen met een diagnoseprogrammatje dat ze me toestuurden) bevestigd wat ik eigenlijk al vreesde: de i1 Display 2 waarmee ik kalibreerde, had de geest gegeven. Of beter gezegd en om het met “die van Xrite” hun woorden te zeggen: de i1 bevat filtertjes die onderhevig zijn aan een verouderingsproces dat de meting beïnvloedt. In normale mensentaal en hun woorden samenvattend: als je i1 Display 2 ouder is dan 2 jaar dan mag je er niet van uit gaan dat de kalibratie nog juist is. In nog normalere mensentaal: koop een nieuw apparaat!

Omdat ik niet wil vergeleken worden met zich twee keer aan dezelfde steen stotende beesten, wou ik deze keer uiteraard een wat degelijker toestel. Verschillende collega’s hebben me de ColorMunki aangeraden. Bijna drie keer de prijs van een i1 als ik me niet vergis, maar als ik de ervaringen van anderen mag geloven zeker zijn geld waard. Of ik dat binnen pakweg twee jaar nog zeg is afwachten natuurlijk, maar ik kan wel alvast mijn mening geven over het eerste gebruik en bijhorende indrukken, en dat is dan ook wat ik hier even wil doen. Here we go.

I1 Display 2 naast de ColorMunki

Eerst en vooral: de ColorMunki is meer dan de i1. De laatste dient enkel voor het profileren van een beeldscherm, terwijl de ColorMunki dat ook kan met printers en projectoren. Dat verklaart dan uiteraard al meteen het stevige prijsverschil. Gevolg van de extra functionaliteit is wel dat de ColorMunki heel wat groter is dan de i1, hoewel dat verder weinig belang heeft denk ik. En voor de volledigheid: ik print zelf nooit foto’s maar besteed alles uit aan een vaklabo. Het profileren van mijn printer is dan ook iets waar ik me voorlopig niet mee zal bezighouden en waar ik hier dan ook niet verder op in ga voorlopig.

Bijgeleverde software en handleiding

Zoals bij elk toestel vandaag de dag (misschien nog niet bij een broodrooster, hoewel?), zit in de doos van de ColorMunki de nodige software. Twee schijfjes in dit geval: één met de eigenlijke software en één met “basic training”. Die laatste is heel duidelijk voor de nieuwelingen in de wereld van kalibratie. Het wat en waarom van kleurbeheer worden kort en duidelijk uitgelegd, gevolgd door een goeie stap voor stap handleiding in videoformaat. Zeker een meerwaarde wat mij betreft. Zo goed zelfs, dat de eveneens meegeleverde handleiding op papier puur boomverspilling wordt, hoe beknopt ze ook is.

Software installeren dus. Piece of cake is dat en snel gebeurd. Tenminste op de Mac, met Windows heb ik geen ervaring meer, maar ik vermoed dat dat zelfs bij Microsoft nog moet lukken 😉 De software neemt ongeveer 440 Mb in beslag, wat met het oog op de Terabytes waar een hedendaagse machine mee uitgerust is, geen big deal is. Na de installatie moet je systeem herstarten, dus installeren “tussendoor of op de achtergrond” is vervelend. Maar alles bij elkaar: software installeren duurt hooguit twee minuutjes op een beetje computer. Na registratie en activatie, wat online gebeurt en “the usual pain in the backend” is wat mij betreft (tot vervelens toe je gegevens ingeven, serienummers zoeken,…), kan je de software gebruiken op al je machines, in mijn geval een Mac Pro en een Macbook Pro. Let op: om de software te installeren mag het toestel niet verbonden zijn met de computer, wat wel MOET voor de software-activatie. In mijn zeven haasten had ik dat niet meteen gezien wat even voor frustratie zorgde. Voor elke computer zal je trouwens apart moeten registreren, dus verwacht je aan wat typwerk.

Kies type beeldscherm

Als dat echter van de baan is, kunnen we echt aan de slag. Na het starten van de software kom je in het hoofdvenster waar je kan kiezen tussen het profileren van monitor EN printer, of elk van beiden apart. Ik kies voor de tweede optie in de lijst: Profile my Display. Als je trouwens een projector wil profileren, dan kies je voor dezelfde optie, je projector wordt automatisch herkend als een monitor als alles goed gaat. Vervolgens kies je voor het juiste type display, in mijn geval hier “laptop”. Ik weet het wel: een laptop profileren is eigenlijk zo nutteloos als wat (de hoek waaronder je kijkt bepaalt namelijk veel te snel de helderheid en dergelijke), maar ik typ intussen dit artikel, en dat is net iets makkelijker vind ik op een “echte” computer. Voor illustratieve doeleinden profileer ik dus mijn laptop. Tenslotte kan je ook kiezen voor “Easy” of “Advanced”. Ik kies voor het laatste omdat ik het maximum aan controle wil, maar als dit allemaal nieuw voor je is, kies dan gerust voor “Easy”, je eindresultaat is zeker zo betrouwbaar. Kies je toch voor “advanced”, dan krijg je vervolgens de mogelijkheid om ofwel zelf een helderheidsniveau te kiezen uit standaardwaarden, ofwel om het omgevingslicht te meten en de helderheid van je scherm daaraan aan te passen.

Ik kies voor het meten van het omgevingslicht. Nogmaals, bij een laptop is dat klinkklare onzin want die gebruik je per definitie in wisselende lichtomstandigheden. Maar het is ter illustratie, remember? Mijn vaste werkstation wordt namelijk WEL altijd onder dezelfde lichtomstandigheden gebruikt en daar is het dus logisch om die op te meten en de helderheid van het scherm daaraan aan te passen. Tenslotte kies je ook nog het gewenste witpunt voor je scherm. Is dat Chinees voor je (of Latijn voor de Chinezen onder jullie), kies dan voor “D65 (Default)”. Kortweg kies je hoe “warm” het wit van je beeld moet zijn.

Toestel geconnecteerd maar niet klaar

ColorMunki

In het volgende scherm krijg je (eventueel) de melding dat het apparaat verbonden is, maar niet “ready to calibrate”. Op de zijkant van de ColorMunki zit namelijk een grote draaiknop die je gebruikt om verschillende taken uit te voeren. Zo is er een stand voor “calibration”, een voor profileren van een projector, printer,… De software is echter heel duidelijk en zegt steeds wat je moet doen en hoe de draaiknop moet ingesteld worden, inclusief tekening, pijl en bevestiging of het juist is of niet. Zelfs een aap kan het met andere woorden. Vandaar de naam ColorMUNKI misschien?

Toestel klaar voor kalibratie

Vervolgens klik je op “Calibrate” en het ding gaat (onzichtbaar) aan de slag. Meer dan de oplichtende led aan de zijkant hoef je niet te verwachten. Als de kalibratie van het apparaat voorbij is (enkele seconden later dus), wordt er gevraagd om de knop om te draaien zodat de eigenlijke meting van het omgevingslicht kan starten. De software bevestigt opnieuw als dat in orde is en dan kan je verdergaan. Na de meting lees je af op je scherm hoeveel lux het omgevingslicht bedraagt, in mijn geval hier 55,7 lux. Daarop gebaseerd zal mijn laptop geprofileerd worden naar een helderheid van 80 cd/m2. Vervolgens draaien we, weer op vraag van de software uiteraard, nogmaals aan de knop om met de eigenlijke monitorprofilering te starten.

ColorMunki in bijgeleverd hoesje

ColorMunki met tegengewicht

Je dient nu ook het apparaat in het “hoesje” te steken, zodat je het kan bevestigen voor je beeldscherm. De software toont met een gele rechthoek waar je het apparaat dient te plaatsen voor de meting. Voor je dit doet moet je wel zorgen dat het klepje voor de meetsensor is opengeschoven, wat me logisch lijkt. Puntje van kritiek hier: het “tegengewicht” waarmee je het apparaat over het scherm hangt en dat aan het hoesje hangt, had net iets zwaarder mogen zijn. Voor de laptop geen probleem, maar bij de Cinema Display van Apple had ik problemen om het apparaat op zijn plaats te krijgen en te houden omdat dit steeds naar beneden gleed.

ColorMunki tijdens de profilering van een laptop

De software begint vervolgens met enkele metingen (contrast en helderheid) en zal vragen om de helderheid aan te passen tot de gele indicatie in het groene gebied op de balk staat. Voor de meeste schermen zal je de helderheid serieus naar beneden moeten halen. Standaard staat die namelijk heel hoog omdat dit “mooier” overkomt in de winkel. Het is trouwens mogelijk dat zelfs in de laagste helderheidsstand het scherm nog te helder is volgens de meting. In dat geval ga je gewoon verder, de software zal dit later verhelpen in de berekening van het profiel. De te grote helderheid zal dan met andere woorden “softwarematig” gecompenseerd worden.

Helderheidsinstellingen

Daarna worden verschillende kleuren op je scherm getoond en uiteraard ook doorgemeten door het apparaat. Aan de hand van deze metingen stelt de software dan een profiel op voor dit beeldscherm. Als dit klaar is, hoef je enkel nog te klikken op “Save” om het profiel te berekenen en op te slaan. Tenslotte kan je ook nog kiezen wanneer je een waarschuwing wil ontvangen dat je opnieuw moet profileren. Ik kies voor profilering elke week, maar dat is persoonlijk en afhankelijk van hoe kritisch je bent (of je klanten).

Herinnering: wanneer profileren?

Voor en na calibratie

Als kers op de taart kan je ook nog een “voor en na” bekijken van je werk. Leuk voor degenen die zich afvragen wat er nu eigenlijk veranderd is. En een opmerking terzijde: voor mensen die niet gewoon zijn om met een gecalibreerd scherm te werken is dat meestal even wennen. Het scherm is minder helder en het weergegeven wit lijkt soms wat “geler” of warmer. Dat is echter volledig normaal en je went hier snel aan. Als ik bijvoorbeeld kijk naar een niet geprofileerd scherm in de gemiddelde Apple-store, valt het me op dat die veel te “koel” zijn in hun weergave. Kleuren lijken daar veel meer gesatureerd (wat beter is voor de verkoop) en super-helder. Mooi op het zicht, maar geen correcte weergave voor fotowerk…

Samengevat: met dit apparaat profileer je je beeldscherm op een eenvoudige en snelle manier. De software is heel eenvoudig en duidelijk. Nogmaals: een iet of wat geletterde (Kleur)Aap kan dit tot een goed einde brengen. Of de duurzaamheid van dit apparaat beter is dan die van kleinere broertje i1 Display 2 moet ik afwachten en kan ik alleen maar hopen. Voorlopig kan ik alleen maar bevestigen dat dit apparaat aan mijn verwachtingen voldoet, op enkele minpuntjes na: de software die op elk toestel opnieuw geregistreerd moet worden (detail, maar toch) en het wat mager uitgevallen tegengewicht wat zorgt voor lastige plaatsing op sommige beeldschermen. Maar verder dus wel degelijk zijn geld waard. De volledige 329 euro bedoel ik dus. Opvallende pluspunten zijn de meegeleverde videotraining en de heel gebruiksvriendelijke en eenvoudige software.

Hopelijk van enig nut, en uiteraard sta ik open voor feedback of bemerkingen!

Roeland

Extra nabeschouwing na wat meer gebruik: de plaatsing van de grote “reset-knop” in het midden van de draaiknop is heel onhandig. Het gebeurt geregeld dat ik die resetknop indruk terwijl ik gewoon aan de schijf wil draaien,met als gevolg dat het toestel opnieuw moet calibreren. Heel onhandig dus. Maar verder dus nog altijd tevreden over mijn aankoop…

6
Reageren niet meer mogelijk
  1. Zou die ook werken met een Imac. De mensgen van Grobet willen hebben dat een glanzend beeldscherm problemen geeft ??? Heb je daar ervaring mee.

  2. Ik gebruik hem ook, voor zover zinvol, op een macbook pro (glanzend scherm). Nooit problemen mee gehad. Door reflecties is een glanzend scherm sowieso in sommige omstandigheden wat lastig om foto’s te bekijken, maar ik denk niet dat de calibratie hierdoor beïnvloed wordt. Het toestelletje zit vlak tegen het scherm en recht ervoor, dus ik vermoed niet dat reflecties hier veel zullen uitmaken. Maar misschien toch even doorvragen bij de mensen van Grobet? Ze hebben misschien meer gefundeerde info dan ik want zoals ik al zei: weinig ervaring met glanzend beeldscherm hier 😉

    Roeland

  3. Als ik er nog eens geraak zal ik dat zeker eens goed navragen. Want het verschil tussen mijn foto’s op het scherm en wat er uit mijn printer komt is voor mijn een iets te groot verschil. En aan de kwaliteit van mijn printer zal het zeer waarschijnlijk niet liggen. Die nu nog maar een goede week geleden gekocht (epson Stylus pro R3000)

    Als je wat meer teweten gekomen bent van printer te kalibreren met dat toestelletje ga je het hier dan ook publiseren ???

    Goede uitleg trouwens.
    Filip

  4. Ondertussen ben ik ook de trotse bezitter van een colormunki. En zoals je al aanhaalde geeft het geen enkel probleem om een glanzend Imac scherm te kalibreren. Dus dat zit wel goed. Wat niet wil lukken is de kalibratie van mijn printer. De software van Colormunki laat op een bepaald ogenblik een eerste test print uit de printer komen. Goed dat doet die ook maar niet volledig. De afdruk wordt aan de bovenkant gewoon afgesneden. Waardoor ik de bovenste rij kleur pijlen gewoon mis. Als ik nu mijn papier er op de zijkant inlaat lopen de pijlen wel mee met de lengte van het papier maar ook weer afgesneden. Alles wat ik probeer in te stellen geeft mij een afdruk van 5 rijen van 9 ipv 10 kleuren. Op het net kan ik daar niet direct iets over terug vinden. Hebt u soms een suggestie. Of zou het aan mijn printer driver liggen ??? Alvast dank Filip

  5. Filip,

    Zoals ik al zei heb ik geen ervaring met calibratie van printers. Al mijn afdrukken worden uitbesteed, dus meer dan een desktop-printer voor boekhouding heb ik niet in huis. Ik kan dus ook niet onmiddellijk raad geven over wat het probleem kan zijn. Ik denk dat je best wat rondkijkt in de user-forums van x-rite, daar is de kans groter dat je mensen treft met hetzelfde probleem (en oplossing). Of misschien op http://www.belgiumdigital.com?

    Succes in ieder geval!

  6. Ondertussen heb ik mijn afdrukken goed gekregen door een update van mijn printerdriver te installeren. Verder kan ik zeggen dat mijn afdrukken enorm verbeterd zijn. De afwijking ten op zichte ven mijn scherm zijn veel kleiner geworden. Waardoor ik ook minder papier moet verbruiken. Het is echt de moeite. De afgedrukte kleuren zijn ook echter geworden. Ik heb nu per papier soort een printeer profiel. Dit wou ik je eens terloops laten weten.

    Groeten filip en bedankt voor de nuttig info die je mij gegeven hebt.