135mm Blog

Recente foto's met leuke verhalen, weetjes en anektdotes

Creativiteit

Dit artikel werd geschreven door Roeland op Tuesday, 19 July, 2011

Grasland op Hawaii

Volgens sommigen is creativiteit een aangeboren gave, volgens anderen een vaardigheid die je kan leren. Beide strekkingen kennen aanhangers, de waarheid ligt waarschijnlijk in het midden. Kortom, een discussie die ik hier niet ga voeren. Hoewel ik geneigd ben te denken dat creativiteit voor het overgrote deel aangeboren is, ben ik hoe langer hoe meer doordrongen van het feit dat je de natuur wel degelijk een handje kan helpen om je creatieve skills te verhogen, ook al ben je niet geboren als de creatieve duizendpoot die je zou willen zijn.

En dan spreek ik vooral uit eigen ervaring. Toegegeven: mijn blog, en meer specifiek mijn 365-project, blaken de laatste weken niet echt van het creatief vernuft dat ik graag zou zien voor mezelf. Maar dat is dan vooral te wijten aan tijdsgebrek (en vermoeidheid), eerder dan aan een gebrek aan ideeën. Integendeel: vroeger had ik tijd te veel en inspiratie te weinig, vandaag is dat steevast andersom. Mijn werkruimte (en laptop) puilen letterlijk uit van de nota’s met ideeën en concepten die in mijn hoofd zitten te wachten op tijd om ze uit te voeren. Maar vanwaar die ommekeer? Komt die inspiratie uit het niets? Nee hoor. Ook inspiratie is iets waar je aan kan werken. Bij deze mijn favoriete manieren om mijn creativiteit te stimuleren en mijn favoriete inspiratiebronnen. Let’s go!

Internet
Cliché en zeer voor de hand liggend, maar www.tinternet.com blijft nog altijd mijn nummer één als het gaat over inspiratiebronnen. Tijdschriften, fora, nieuwssites,… Met heel de wereld letterlijk binnen het bereik van enkele muiskliks vind je altijd wel leuke ideeën als je wil. Als het gaat over heel gerichte fotografie-inspiratie, dan neem ik vaak mijn toevlucht tot Flickr. Met letterlijk miljoenen foto’s online, is dat altijd een goed begin. Toegegeven: de overvloed aan technisch weinig indrukwekkende en vaak ronduit slechte kiekjes is groot, maar met wat geduldig zoekwerk en ervaring, vind je ook heel wat beter werk. Je kan zoeken op sleutelwoord, dus supermakkelijk om vlak voor een shoot nog wat specifieke inspiratie op te doen. Maar ook voor het vaak vergeten voorbereidingswerk is het web een superhandige tool. Websites met toeristeninfo voor een bepaalde stad of streek zijn voor mij bijvoorbeeld steevast de startpunten om locaties te zoeken voor shoots buiten mijn regio. Uiteraard doe je dat soort van research uiteindelijk “live ter plaatse”, maar op het web kom je aan basisinfo zoals adressen en contactgegevens, waarmee je je zoektocht heel wat vlotter laat verlopen. Conclusie: ik durf te stellen dat naast mijn fotomateriaal, de internetverbinding met verve mijn belangrijkste werkinstrument is.

Kleur

Muziek
Hoewel misschien niet echt een directe inspiratiebron, toch kan muziek helpen om in de juiste mood te komen. Je weet zelf wel welke muziek welke stemming bij je oproept. Als dat niet het geval is, dan wordt het hoog tijd dat je daar achter komt, dus duik dan zo snel mogelijk in je iTunes-bibliotheek!

Film
Uiteraard kan je uit films ideeën halen: kostuums, locaties, belichting, sfeer,… Maar los van de directe inspiratie die je uit veel films kan putten, is een goeie “cinematografische basiskennis” volgens mij een must voor een fotograaf (of andere visuele kunstenaars). Hoewel een film niet alleen technisch complexer is maar ook meer middelen heeft om een boodschap over te brengen (muziek, beweging,…), toch kan een goeie filmkennis je ook helpen als je werkt met stilstaand beeld. Hoe wordt een bepaalde sfeer gezet in de film, een boodschap overgebracht, een gebeurtenis gesuggereerd,…? Dit soort van technische vragen, en meer bepaald de antwoorden, kunnen je zeker helpen bij veel van je fotografie-projecten. Trouwens, dat film en stilstaand beeld nauw samenhangen, bewijzen veel fotografen die ook schitterend regie-werk doen. Of omgekeerd: veel grootmeesters uit de filmwereld zijn begonnen als (goeie) fotograaf. Denk maar aan de legendarische Stanley Kubrick om er maar eentje te noemen.

Surfboards

TV
Zelf ben ik alles behalve fan van TV. Het aantal uren dat ik op een week TV kijk is meestal op één hand geteld. Maar toch moet ik toegeven dat ook TV een meerwaarde kan hebben en je creativiteit kan stimuleren. In mijn geval: een goeie documentaire of reportage kan vaak een heel denkproces teweeg brengen, ideeën doen ontstaan, emoties opwekken,… Toegegeven: een hele dag op de bank liggen kijken naar domme spelprogramma’s zal je niet echt verder helpen bij je volgende creatieve project, maar als je wat kritisch zoekt en de juiste dingen weet uit te kiezen, is ook TV een medium dat best een meerwaarde kan hebben.

Conversaties
Zo voor de hand liggend dat dit steevast vergeten wordt als inspiratiebron: gesprekken met (liefst interessante) mensen. Weinig dingen zijn zo verruimend voor je denkwijzen als een goed gesprek. En dat kan gaan van een snelle babbel met een wildvreemde aan de bushalte tot een hevige oplaaiende discussie met een goeie collega. Als je een beetje openminded bent en je brein openstelt voor nieuwe inzichten of een frisse kijk, dan schuilt in vrijwel elk sociaal contact een kans om je creativiteit aan te scherpen. Kortom: buitenkomen en communiceren is de boodschap. En dan bedoel ik echt, fysiek buitenkomen. Social media, mail, telefoon en dergelijke zijn goeie alternatieven, maar in mijn ogen gaat er nog altijd niks boven een ouderwetse conversatie van persoon tot persoon.

Walvis in Hawaii

In grote lijnen zijn dit de vijf manieren die mijn ideeënboek gevuld houden. Maar daarnaast zijn er nog wat hulpmiddelen of technieken die me helpen om structuur te brengen in ideeën of die me helpen bij het aanscherpen van mijn creativiteit.

Werken met beperkingen
Dit kan dan wel tegenstrijdig lijken op het eerste zicht, maar werken met beperkingen komt de creativiteit enkel ten goede. Een persoonlijk voorbeeld. Als ik een wandeltocht maak voorzien van een goed gevulde fototas met een heel arsenaal aan materiaal, dan moet alle creativiteit vaak wijken voor technische keuzes en weinig relevante beslissingen: werk ik met tele of groothoek? Groot of klein diafragma? Veraf of dichtbij? Maak ik diezelfde wandeltocht met enkel een point and shoot-camera of zelfs een iPhone-camera, dan vallen ineens al die technische beslommeringen weg: mikken en klikken is het enige wat nog kan. Omdat je technisch zo beperkt bent, hoef je enkel te denken aan de basisdingen zoals standpunt en compositie. En net daarom wordt je creativiteit gestimuleerd. En dat besef heb ik leren gebruiken in mijn voordeel. Als ik bij een shoot dus even zonder inspiratie zit, dan leg ik mezelf vaak bewust wat beperkingen op. Niet meer van objectief wisselen, geen studioflits gebruiken,… Door een aantal technische mogelijheden uit te sluiten voor jezelf creëer je beperkingen en zal je dus gedwongen worden om beter stil te staan bij de meer essentiële dingen van een beeld. Een goed voorbeeld hiervan: enkele jaren geleden reisden Liesbeth en ik naar Hawaii. In plaats van heel mijn uitrusting mee te sleuren, nam ik bewust slechts twee of drie objectieven mee: een 15mm, een standaard 50mm en een 300mm telelens (voor surffoto’s). Geen flits, geen allroudn zoomlens, geen filters, niks. En ik ben er heilig van overtuigd dat dit mijn foto’s beter maakte. Beter dan wat ik zou gemaakt hebben met 20kg aan materiaal bij de hand. En praktischer was het ook trouwens… De foto’s bij dit artikel, die er verder niks mee te hebben, zijn enkele beelden van die reis trouwens.

Newsstand op Hawaii

Gebruik ander materiaal
Materiaal gebruiken dat je niet kent of gewoon bent, is misschien een technische uitdaging, maar zal ook je creatieve grenzen verleggen. Ben je bijvoorbeeld een echte olieverfschilder, experimenteer dan eens met aquarel of potlood. Op en top digitaal fotograaf? Je zal verbaasd zijn hoeveel nieuwe ideeën je opdoet door eens een oude, analoge camera ter hand te nemen. Een concreet voorbeeld: toen ik onlangs voor mijn 365-project een vergeten en haast nooit gebruikte omkeerring (voor macrofoto’s) gebruikte, kreeg ik binnen enkele momenten een stortvloed van ideeën!

Daag jezelf uit
Deze tip is specifiek voor de fotograferende creatievelingen en heeft mij al vaak geholpen: leg jezelf een uitdaging op. Bijvoorbeeld: je staat voor een alledaags onderwerp dat op het eerste zicht geen foto waard is. Een stuk speelgoed, een steen, een verkeersbord,… Hoe banaler hoe beter. De uitdaging: probeer dit voorwerp op pakweg 10 verschillende manieren te fotograferen. Wees maar gerust dat dit een goeie oefening is om je creativiteit aan te scherpen! Je kan je camerastandpunt variëren, je compositie, macro-foto of net een foto met de hele omgeving erop. Kortom: je bent niet tevreden tot je 10 verschillende variaties gemaakt hebt op het thema. Veel succes!

Maak nota’s
Hoewel het ook weer voor de hand liggend lijkt: zorg dat je altijd en overal een notablok of pen en papier bij hebt. Ben je, zoals ik, verslaafd aan je smartphone, iPad of laptop, dan kunnen apps zoals Evernote je hierbij helpen. Je weet nooit wanneer dat ene briljante idee door je hoofd zal gaan. Het laatste wat je mag overkomen is dat je achteraf denkt: “Wat was dat weeral? Had ik dat maar opgeschreven…”. Opschrijven of vastleggen dus van zodra je eraan denkt, net zoals de boodschappen!

Brainstorm
De handeling is cliché en intussen zo oud als de straat, het woord zelf staat hoog op mijn “do not use”-lijst. Maar toegegeven: het kan soms nuttig zijn om ideeën te ontwikkelen. Alles wat in je opkomt rond één kernwoord of thema schrijf je op. En eerlijk zijn: echt alles! Ook als het op het eerste zicht niks met het thema te maken heeft. Je denkt eraan, dus ergens is er, misschien onbewust, een associatie die later nuttig of interessant kan zijn.

Landschap Hawaii

Kom buiten, verander van omgeving
Echt geen inspiratie, ondanks alle bovenstaande tips en hints? Kom uit je kot! Ga wandelen, fietsen,… Trek erop uit door stad of bos. Maak je hoofd leeg. Verander van werkomgeving: installeer je met je laptop op een terras of in een café. Kortom: ga de wereld in en je zal zien dat je de dingen anders zal bekijken, met alle gevolgen vandien.

Hoewel al deze technieken mij helpen, zal het natuurlijk voor iedereen anders werken. Sommige mensen zullen zich goed voelen bij het ene en minder goed bij het andere. Maar ik hoop je alvast een inzicht gegeven te hebben in hoe ik mijn “creative juices” aan de gang houd.

Hopelijk heb je zelf ook wat aan. Als je hier wat aan toe te voegen hebt, laat het dan zeker weten!

Roeland

1
Reageren niet meer mogelijk
  1. […] centrum, “Hotel Jarretelle”, een burlesque voorstelling in de Vooruit. Zeer leuk, en vooral een goeie bron van inspiratie. In de gaten houden […]